Uzależnienia behawioralne – kiedy codzienne nawyki wymykają się spod kontroli

Uzależnienia behawioralne doprowadzają do tego, że powtarzalne czynności zaczynają stopniowo dominować nad innymi obszarami życia. Aktywności, które wcześniej dawały chwilową ulgę albo przyjemność, z czasem zaczynają być wykonywane coraz częściej, a ich ograniczenie staje się trudne. W efekcie pojawia się napięcie, spadek kontroli nad własnym zachowaniem oraz pogorszenie codziennego funkcjonowania.

Mechanizm powstawania uzależnień behawioralnych

Rozwój uzależnień behawioralnych opiera się na stopniowym utrwalaniu określonego schematu działania. Wykonywanie danej czynności przynosi ulgę, rozładowuje napięcie albo poprawia nastrój. Z czasem pojawia się potrzeba częstszego powtarzania tego zachowania, ponieważ wcześniejszy poziom zaangażowania przestaje wystarczać. Jednocześnie spada zdolność do kontrolowania impulsów – nawet jeśli pojawia się świadomość negatywnych konsekwencji, przerwanie działania okazuje się trudne. W przypadku ograniczenia aktywności mogą wystąpić rozdrażnienie, niepokój lub poczucie pustki.

Rodzaje uzależnień behawioralnych

Do najczęściej obserwowanych form uzależnień behawioralnych należą między innymi:

• hazard,
• pracoholizm,
• nadmierne korzystanie z internetu, komputerów, smartfonów lub nowych technologii,
• uzależnienie od aktywności seksualnych,
• zakupoholizm.

Różnorodne uzależnienia behawioralne mogą rozwijać się w różnym tempie i natężeniu, jednak ich wspólny mianownik stanowi przesuwanie granicy między kontrolowanym działaniem a przymusem. Z czasem dana czynność przestaje być wyborem, a zaczyna pełnić funkcję regulatora emocji czy sposobu radzenia sobie z trudnościami.

Przeciwdziałanie uzależnieniom behawioralnym i pomoc dla zmagających się z nimi osób

Wsparcie dla osób zmagających się z uzależnieniami behawioralnymi obejmuje konsultacje psychologiczne, terapię indywidualną oraz spotkania grupowe, które umożliwiają pracę nad zmianą utrwalonych schematów zachowań. W niektórych przypadkach pomoc rozszerzana jest o wsparcie w obszarze finansów albo kwestii prawnych (np. gdy zgubne nawyki doprowadziły do powstania zadłużenia). W naszym ośrodku realizujemy projekty związane z przeciwdziałaniem uzależnieniom behawioralnym. Zapewniamy pomoc zarówno osobom uzależnionym, jak i ich rodzinom. Zachęcamy do sprawdzenia szczegółów lub skontaktowania się z nami w przypadku pytań dotyczących oferowanych form wsparcia.