Author: Piotr Bandosz

Dzieci i młodzież a zachowania kompulsywne – pierwsze sygnały problemu oraz rola otoczenia

Zachowania kompulsywne mogą przyjmować różne formy i mieć odmienne podłoże. Nie każda powtarzalna czynność oznacza zaburzenie. Dzieci naturalnie rozwijają bowiem różne przyzwyczajenia oraz sposoby radzenia sobie z napięciem. Niepokój powinna natomiast wzbudzić aktywność, nad którą młoda osoba wyraźnie traci kontrolę. Jeżeli zajmuje ona coraz więcej czasu albo utrudnia naukę, odpoczynek czy kontakty z rówieśnikami, warto przyjrzeć się jej bliżej.

Skąd biorą się zachowania kompulsywne i obsesyjno-kompulsywne u dzieci?

Zachowania kompulsywne często wiążą się z silnym napięciem, lękiem bądź potrzebą odzyskania poczucia kontroli. Znaczenie mogą mieć również predyspozycje biologiczne, doświadczenia życiowe oraz sposób funkcjonowania w rodzinie. W zaburzeniach obsesyjno-kompulsyjnych charakterystyczny jest mechanizm, w którym natrętna myśl wywołuje napięcie, a podjęcie określonej czynności przynosi chwilową ulgę, co z kolei wzmacnia potrzebę ponownego jej wykonania.

Jak objawiają się zachowania kompulsywne u dzieci?

Do sygnałów wymagających uwagi należą między innymi:

• nadmierne mycie rąk, unikanie kontaktu z przedmiotami uznawanymi za zanieczyszczone,
• powtarzanie pytań i szukanie zapewnień mimo wcześniejszego uzyskania odpowiedzi,
• poświęcanie czasu na konkretne czynności kosztem nauki, snu, zabawy, kontaktów z rówieśnikami,
• trudność z przerwaniem danego zachowania mimo świadomości, że jest ono nadmierne,
• wyraźne napięcie emocjonalne pojawiające się przed podjęciem aktywności albo w sytuacji uniemożliwiającej jej wykonanie.

Pojedynczy objaw nie przesądza jeszcze o występowaniu zaburzenia. Znaczenie ma częstotliwość zachowania, jego nasilenie oraz wpływ na codzienne funkcjonowanie.

Zachowania kompulsywne a uzależnienia

Kompulsja może współwystępować z uzależnieniami, zwłaszcza gdy określona czynność wykorzystywana jest do obniżania napięcia lub ucieczki od trudnych emocji. Początkowo przynosi ona ulgę, lecz z czasem staje się jedynym sposobem radzenia sobie z problemami. W przypadku dzieci, u których występują zarówno zachowania kompulsywne, jak i oznaki utraty kontroli nad korzystaniem z określonych aktywności, potrzebna będzie ocena specjalisty.

Co zrobić, gdy u dzieci zaobserwuje się zachowania kompulsywne?

Pierwszym krokiem ze strony opiekuna powinna być rozmowa — próba zrozumienia, jakie emocje towarzyszą wykonywaniu danej czynności. Dodatkowo warto skonsultować się ze specjalistą. W Zielonej Górze prowadzimy nie tylko ośrodek terapii uzależnień, ale też poradnię dla dzieci i młodzieży, gdzie można umówić się do psychiatry dziecięcego. Podczas konsultacji pomaga on ustalić charakter trudności oraz dobrać odpowiednią formę wsparcia.

W zależności od rozpoznania pomoc może obejmować psychoterapię, psychoedukację, a w niektórych przypadkach także leczenie psychiatryczne. Ważne jest też zaangażowanie najbliższego otoczenia, ponieważ spokojna, przewidywalna reakcja dorosłych, jak również wsparcie ze strony przyjaciół z grupy rówieśniczej, ułatwia przechodzenie przez proces zdrowienia. Zachęcamy do umówienia się na konsultację ze specjalistą.

Kiedy należy zgłosić się z dzieckiem do psychiatry dziecięcego i jak wygląda ścieżka pomocy?

Problemy emocjonalne, jak również inne trudności u dzieci oraz nastolatków nie zawsze są przejściowym etapem rozwoju. Jeżeli zmiany utrzymują się przez dłuższy czas, wpływają na codzienne funkcjonowanie albo prowadzą do wyraźnego pogorszenia relacji z otoczeniem, warto skonsultować się ze specjalistą. Szczególnej uwagi wymagają sytuacje, w których młoda osoba wykazuje objawy uzależnienia od nowoczesnych technologii cyfrowych bądź hazardu czy sięga po substancje psychoaktywne. Wczesna diagnoza pozwala szybciej wdrożyć odpowiednie działania i ograniczyć ryzyko pogłębiania się problemu.

Czym zajmuje się psychiatra dzieci i młodzieży?

Psychiatra dziecięcy zajmuje się rozpoznawaniem, jak również leczeniem problemów wpływających na codzienne funkcjonowanie młodych pacjentów. Specjalista przeprowadza szczegółowy wywiad, ocenia stan psychiczny dziecka lub nastolatka oraz analizuje czynniki mogące mieć wpływ na rozwój trudności. W przypadku uzależnień ważnym elementem jest określenie ich stopnia zaawansowania, a także współwystępujących problemów — takich jak zaburzenia lękowe, obniżony nastrój bądź trudności w relacjach z rówieśnikami. Na tej podstawie psychiatra opracowuje plan dalszego postępowania. Obejmować on może współpracę z psychologiem albo psychoterapeutą czy skierowanie do programu leczenia uzależnień.

Ścieżka pomocy dla dzieci wymagających wsparcia psychiatrycznego

Proces udzielania pomocy rozpoczyna się od konsultacji psychiatrycznej, podczas której oceniane są potrzeby dziecka oraz charakter występujących trudności. Jeżeli problem dotyczy uzależnienia, kolejnym krokiem jest dobór odpowiedniej formy leczenia, uwzględniającej wiek pacjenta, jego sytuację rodzinną, a także stopień nasilenia objawów. Terapia bardzo często obejmuje również wsparcie dla rodziców i opiekunów, ponieważ ich zaangażowanie ma duże znaczenie dla skuteczności leczenia. W zależności od indywidualnych potrzeb pomoc przyjmuje formę konsultacji psychiatrycznych, terapii rodzinnej lub specjalistycznego programu leczenia uzależnień.

Psychiatra dziecięcy: Zielona Góra

W naszej poradni zlokalizowanej przy ul. J. Słowackiego 12 w Zielonej Górze uzyskać można wsparcie psychiatry dziecięcego. Pomagamy dzieci i młodzieży z uzależnieniami różnego rodzaju, jak również problemami wynikającymi ze współuzależnienia. Zapraszamy do kontaktu z rejestracją — umówienie się na wizytę u specjalisty to pierwszy krok do poradzenia sobie ze złymi nawykami oraz trudnościami, które utrudniają codzienne życie.

Uzależnienie od telefonu — objawy, skutki i sposoby na ograniczanie nadmiernego korzystania

Smartfony stały się nieodłącznym elementem codziennego życia. Ułatwiają komunikację, dostęp do informacji oraz organizację wielu obowiązków. Problem pojawia się jednak wtedy, gdy korzystanie z telefonu zaczyna dominować nad innymi aktywnościami i prowadzi do zaniedbywania nauki, pracy, relacji z innymi osobami czy odpoczynku. Warto nauczyć się rozpoznawać pierwsze sygnały ostrzegawcze — szybka reakcja zwiększa szansę na skuteczne rozwiązanie problemu.

Jak objawia się uzależnienie od telefonu?

Uzależnienie od telefonu nie rozwija się nagle. Zwykle poprzedza je zwiększanie czasu spędzanego przed ekranem oraz coraz częstsze sięganie po urządzenie bez wyraźnej potrzeby. Osoba dotknięta problemem może odczuwać niepokój lub rozdrażnienie w sytuacji braku dostępu do urządzenia, a także mieć trudności z kontrolowaniem czasu przeznaczanego na media społecznościowe, komunikatory czy przeglądanie internetu.

Skutki uzależnienia od telefonu oraz przykładowe sposoby na ograniczenie korzystania z niego

Długotrwałe uzależnienie od telefonu często prowadzi do problemów z koncentracją, zaburzeń snu i pogorszenia relacji. Czasem pojawiają się również trudności emocjonalne. Aby zmniejszyć ryzyko pogłębiania się problemu, warto wprowadzać konkretne zasady dotyczące korzystania z urządzenia. Pomocne mogą okazać się przykładowo:

• wyznaczanie godzin wolnych od smartfona,
• wyłączenie zbędnych powiadomień,
• ograniczanie korzystania z urządzenia przed snem,
• monitorowanie czasu spędzanego przed ekranem.

Jeśli samodzielne próby ograniczenia korzystania z telefonu nie przynoszą efektów, wskazana jest konsultacja ze specjalistą.

Kto jest najbardziej narażony na uzależnienie od telefonu?

Choć problem może dotyczyć osób w każdym wieku, szczególnie podatne są dzieci i nastolatki. Młodzi ludzie wykorzystują smartfony nie tylko do komunikacji, ale też do nauki, rozrywki oraz budowania relacji. W efekcie zaciera się granica pomiędzy potrzebnym a nadmiernym korzystaniem z telefonu. Ryzyko wzrasta także u osób doświadczających przewlekłego stresu, samotności lub trudności w relacjach z otoczeniem.

Terapia dla dzieci uzależnionych od telefonu

Szczególnie ważne jest szybkie rozpoznanie problemu u najmłodszych. Podobnie jak w przypadku innych uzależnień behawioralnych, terapia dla dzieci uzależnionych od telefonu koncentruje na identyfikacji przyczyn złych nawyków. Dodatkowo niezbędne będzie ograniczenie czasu spędzanego ze smartfonem w dłoni. Istotne znaczenie ma również współpraca z rodziną i budowanie zdrowych nawyków związanych z organizacją czasu wolnego.

W bardziej zaawansowanych przypadkach pomoc może zapewnić wyspecjalizowany ośrodek dla dzieci uzależnionych od telefonu, którego specjalizacją są uzależnienia behawioralne oraz ich leczenie.

Fazy uzależnienia od hazardu – jak rozwija się problem i kiedy reagować?

Uzależnienie od hazardu należy do grupy zjawisk określanych jako uzależnienia behawioralne, ponieważ nie wiąże się z przyjmowaniem substancji, lecz z powtarzalnym zachowaniem. Problem rozwija się stopniowo i często pozostaje długo niezauważony, ponieważ początkowo bywa traktowany jako forma rozrywki. Z czasem jednak granica między okazjonalną grą a przymusem zaczyna się zacierać. Wówczas pojawia się coraz silniejsza potrzeba kontynuowania, niezależnie od strat finansowych czy konsekwencji w życiu osobistym.

Przebieg rozwoju uzależnienia od hazardu krok po kroku

W przypadku hazardu osoba od niego uzależniona zwykle przechodzi przez kilka charakterystycznych etapów. Mogą one nakładać się na siebie, a także różnić intensywnością.

• Na początku pojawia się faza kontaktu i pierwszych doświadczeń, w której gry hazardowe pełnią funkcję rozrywkową, a ewentualne wygrane wzmacniają przekonanie o kontroli nad sytuacją oraz zwiększają chęć ponownego udziału.
• Następnie rozwija się faza wzrostu zaangażowania, kiedy granie staje się coraz częstsze, zajmuje więcej czasu, jak również zaczyna odgrywać rolę sposobu na poprawę nastroju lub ucieczkę od napięcia.
• Kolejnym etapem jest faza utraty kontroli, w której pojawia się przymus gry, trudność w jej ograniczeniu oraz zjawisko tzw. odrabiania strat, prowadzące do dalszych przegranych, często przy jednoczesnym ukrywaniu skali zachowania przed otoczeniem.
• W końcowej fazie kryzysu konsekwencje stają się wyraźne i obejmują problemy finansowe, zadłużenie, konflikty w relacjach czy ogólne pogorszenie stanu psychicznego, a hazard przestaje być wyborem — zaczyna dominować nad codziennym funkcjonowaniem.

Ostatni etap zwykle koniecznie wymaga już specjalistycznej interwencji, choć oczywiście można też szukać pomocy już wcześniej.

Kiedy reagować i gdzie szukać pomocy?

Reagować warto już wtedy, gdy hazard przestaje być okazjonalną rozrywką i pojawia się trudność w jego kontrolowaniu. Im wcześniej zostaną zauważone pierwsze sygnały, tym większa szansa na skuteczne zatrzymanie rozwoju uzależnienia. Pomoc oferują poradnie zdrowia psychicznego, ośrodki terapeutyczne oraz grupy wsparcia, które pomagają w pracy nad zmianą schematów zachowań. W przypadku uzależnień behawioralnych (takich jak właśnie uzależnienie od hazardu) istotne jest połączenie pracy terapeutycznej z odbudową kontroli nad codziennymi decyzjami i emocjami. Z nałogu można wyjść — skontaktuj się z nami, by uzyskać profesjonalne wsparcie!

Uzależnienia behawioralne – kiedy codzienne nawyki wymykają się spod kontroli

Uzależnienia behawioralne doprowadzają do tego, że powtarzalne czynności zaczynają stopniowo dominować nad innymi obszarami życia. Aktywności, które wcześniej dawały chwilową ulgę albo przyjemność, z czasem zaczynają być wykonywane coraz częściej, a ich ograniczenie staje się trudne. W efekcie pojawia się napięcie, spadek kontroli nad własnym zachowaniem oraz pogorszenie codziennego funkcjonowania.

Mechanizm powstawania uzależnień behawioralnych

Rozwój uzależnień behawioralnych opiera się na stopniowym utrwalaniu określonego schematu działania. Wykonywanie danej czynności przynosi ulgę, rozładowuje napięcie albo poprawia nastrój. Z czasem pojawia się potrzeba częstszego powtarzania tego zachowania, ponieważ wcześniejszy poziom zaangażowania przestaje wystarczać. Jednocześnie spada zdolność do kontrolowania impulsów – nawet jeśli pojawia się świadomość negatywnych konsekwencji, przerwanie działania okazuje się trudne. W przypadku ograniczenia aktywności mogą wystąpić rozdrażnienie, niepokój lub poczucie pustki.

Rodzaje uzależnień behawioralnych

Do najczęściej obserwowanych form uzależnień behawioralnych należą między innymi:

• hazard,
• pracoholizm,
• nadmierne korzystanie z internetu, komputerów, smartfonów lub nowych technologii,
• uzależnienie od aktywności seksualnych,
• zakupoholizm.

Różnorodne uzależnienia behawioralne mogą rozwijać się w różnym tempie i natężeniu, jednak ich wspólny mianownik stanowi przesuwanie granicy między kontrolowanym działaniem a przymusem. Z czasem dana czynność przestaje być wyborem, a zaczyna pełnić funkcję regulatora emocji czy sposobu radzenia sobie z trudnościami.

Przeciwdziałanie uzależnieniom behawioralnym i pomoc dla zmagających się z nimi osób

Wsparcie dla osób zmagających się z uzależnieniami behawioralnymi obejmuje konsultacje psychologiczne, terapię indywidualną oraz spotkania grupowe, które umożliwiają pracę nad zmianą utrwalonych schematów zachowań. W niektórych przypadkach pomoc rozszerzana jest o wsparcie w obszarze finansów albo kwestii prawnych (np. gdy zgubne nawyki doprowadziły do powstania zadłużenia). W naszym ośrodku realizujemy projekty związane z przeciwdziałaniem uzależnieniom behawioralnym. Zapewniamy pomoc zarówno osobom uzależnionym, jak i ich rodzinom. Zachęcamy do sprawdzenia szczegółów lub skontaktowania się z nami w przypadku pytań dotyczących oferowanych form wsparcia.

LOPiT Ogłasza nabór do grupy DDA (Dorosłe Dzieci Alkoholików)

Zapraszamy do działu w zamkniętej grupie terapeutycznej DDA, skierowanej do osób dorosłych, które wychowywały się w rodzinach z problemem alkoholowym lub innymi formami dysfunkcji. 

Liczba miejsc ograniczona (max 12 osób).

Rozpoczęcie grupy po zebraniu pełniej liczby uczestników.
Spotkania grupy będą odbywać się 
w każdą środę w godzinach 17:00–18:30.

Serdecznie zapraszamy do udziału wszystkich zainteresowanych. Regularne uczestnictwo sprzyja lepszym efektom pracy oraz wzajemnemu wsparciu w bezpiecznej i życzliwej atmosferze.

Zapisy prosimy kierować pod nr tel. 515-675-046
w godzinach 10.00-18.00

Jeśli masz trudności w relacjach, bliskości lub stawianiu granic. Odczuwasz nadmierne poczucie odpowiedzialności, wstydu lub lęku. Masz trudności z rozpoznawaniem i wyrażaniem emocji.

Na czym polegają programy profilaktyczne takie jak FreD Goes Net oraz CANDIS?

Programy profilaktyczne takie jak FreD Goes Net czy CANDIS powstają z myślą o osobach, u których pojawiły się pierwsze sygnały ryzykownego używania substancji psychoaktywnych. Nie są to działania przeznaczone wyłącznie dla osób z rozpoznanym uzależnieniem. Zazwyczaj kieruje się je do nastolatków lub młodych dorosłych, którzy eksperymentują z alkoholem bądź narkotykami i znaleźli się w trudnej sytuacji z tego powodu.

FreD Goes Net – najważniejsze założenia i zasady działania programu

FreD Goes Net to program profilaktyczny głównie dla młodzieży w wieku 13-21 lat. Kandydatów do niego mogą kierować instytucje, a także opiekunowie prawni, krewni, przyjaciele i każdy, kto chce pomóc. Jeśli jesteś osobą pełnoletnią, istnieje możliwość zgłoszenia się samodzielnie.

Program ten w naszej poradni prowadzą doświadczeni trenerzy – Wioletta Stefanowicz (Instruktor Terapii Uzależnień), Piotr Żyto (Specjalista Psychoterapii Uzależnień) oraz Katarzyna Minciukowska (Specjalista Psychoterapii Uzależnień).

Udział poprzedza indywidualna rozmowa kwalifikacyjna, podczas której ocenia się zasadność włączenia danej osoby do programu profilaktycznego FreD Goes Net.

Po kwalifikacji realizowany jest cykl spotkań grupowych. Ich uczestnicy analizują skutki zdrowotne, społeczne oraz prawne używania substancji, uczą się podejmowania bardziej świadomych decyzji i przyglądają się własnym postawom. Działania te mają na celu wzbudzenie motywacji do zmiany.

Program realizowany jest w Poradni leczenia uzależnień dla dzieci i młodzieży w Zielonej Górze przy ulicy Słowackiego 12. Nabór do grup trwa przez cały rok 2026, a wszelkie informacje uzyskają Państwo pod numerem telefonu 884 882 101.

FreD Goes Net nie jest skierowany do osób uzależnionych.

Program CANDIS: istotne informacje

CANDIS to krótkoterminowy program terapeutyczny. Opracowany został z myślą o osobach, które stosują środki takie jak marihuana czy haszysz. Skierowany jest do młodzieży powyżej 16. roku życia oraz dorosłych chcących ograniczyć używanie konopi bądź całkowicie z nich zrezygnować, choć nie ma wymogu deklaracji abstynencji. Ma charakter indywidualny.

Zajęcia w ramach terapii prowadzone są przez certyfikowanych specjalistów terapii uzależnień, którzy odbyli dodatkowo profesjonalne szkolenia uprawniające ich do prowadzenia programu CANDIS. Program obejmuje cykl spotkań z terapeutą. W trakcie sesji omawiane są mechanizmy używania, sytuacje wyzwalające sięganie po substancję, a także strategie radzenia sobie np. z głodem, presją otoczenia. Praca koncentruje się na zwiększeniu kontroli nad własnym zachowaniem i utrzymaniu efektów po zakończeniu cyklu spotkań ze specjalistą.

Czy programy takie jak Fred goes net oraz CANDIS są skuteczne?

W przypadku programów wczesnej interwencji obserwuje się ograniczenie dalszego eksperymentowania z substancjami oraz wzrost świadomości konsekwencji ich używania. Osoby, które w nich uczestniczyły, częściej deklarują gotowość do zmiany i większą odpowiedzialność za własne decyzje. Przykładowo w przypadku CANDIS wyniki badań wskazują, że część uczestników utrzymuje abstynencję w kolejnych miesiącach po zakończeniu cyklu spotkań, a pozostali znacząco ograniczają używanie konopi. Potwierdza to skuteczność programu.

Zapraszamy do kontaktu z nami mieszkańców Zielonej Góry i okolic chcących skorzystać z takich form wsparcia lub zapewnić je komuś innemu.

Nowa grupy wsparcia dla rodziców nastolatków z problemem uzależnienia

2 marca o godz. 17:00 rozpoczynamy cotygodniowe spotkania otwarte dla rodziców, którzy potrzebują wsparcia ze względu na problem uzależnienia (chemicznego czy behawioralnego) swojego dziecka. Rodzicu, jeśli czujesz się zagubiony/osamotniony, zgłoś się do nas. Oferujemy profesjonalne wsparcie ze strony terapeuty prowadzącego grupę. Spotkania są darmowe i nie są wymagane wcześniejsze zapisy.